حقوق امام(علیه السلام) بر شیعیان/جلسه6

اداء حق از نظر دین در دو مرتبۀ عمومی و خاص مطرح می‌شود. در مورد جایگاه اداء‌ حق نسبت به عموم گفته شد بالاترین عبادتی است که خداوند به‌واسطۀ آن پرستیده شده اداء حق مؤمن است.

اکنون باید به این مسئله بپردازیم که اداء حقوق امام زمان از نظر خاص در اسلام چه جایگاهی دارد؟

عالم آخرت ابد الابد است

عالم آخرت ابد الابد است و برای آن حدی متصور نیست. در دنیا اگر حالت انتظار وجود دارد به این دلیل است که انسان به کمال خودش نرسیده است. اما در آخرت انسان به کمال خودش می‌رسد، حالت انتظار وجود ندارد و تا بی‌نهایت ادامه‌دار خواهد بود. علت خلقت ما یک وجود بی‌نهایت است.

در سورۀ غافر آیۀ ۳۹ آمده: زندگی دنیا متاع زودگذر است و فقط آخرت سرای استقرار است.

چرا دشمنی دنیا را یقین نمی‌کنیم؟

من بارها با خودم اندیشیده‌ام که چرا وقتی از پوچی دنیا حرف می‌زنم بسیاری این مطلب را یقین نمی‌کنند. خدا گفته که دنیا بی‌ارزش است. شما هم که خدا را می‌پرستید پس چرا دشمنی دنیا را یقین نمی‌کنید؟ به این نتیجه رسیدم: دنیا برای کسی بی‌ارزش است که سالک إلی الله باشد. دنیا برای انسانی که اهل سلوک نباشد مطلوب است. خداوند در سورۀ عنکبوت آیۀ ۶۴ می‌فرماید: زندگی دنیا چیزی جز سرگرمی و بازیچه نیست و زندگی واقعی در سرای آخرت است.

در آخرت از تلاش مؤمنان قدردانی خواهد شد

در سورۀ اسراء آیۀ ۱۹ آمده است: کسانی‌‌که سرای آخرت را اراده نموده و برای آن تلاش‌ کنند در حالی‌که ایمان داشته‌ باشند تلاش چنین کسانی پاداش داده‌ خواهد شد.

چگونه قدردانی خواهد شد؟ به این نحو که اگر کسی به اندازۀ یک وجب به سمت خداوند قدم بردارد خداوند به اندازۀ یک ذراع به سمت او می‌آید. این در دنیا نیست در آخرت است.

در سورۀ شوریٰ آیۀ ۲۰ هم آمده: کسی‌که کشت آخرت را بخواهد به کشت او فزونی می‌بخشیم و کسی‌که تنها کشت دنیا را بطلبد بهره‌ای از آن به او می‌دهیم اما در آخرت هیچ بهره‌ای نخواهد داشت.

تحولات دنیا تابع اتفاق و تحولات آخرت تابع استحقاق است

انسان اگر دنبال دنیا باشد خداوند به او عطا خواهد کرد اما قدردانی فقط برای کسانی است که برای آخرت عمل می‌کنند. حال این عطا در دنیا و آخرت چگونه است؟ بیان امیرالمؤمنین این است: تحولات دنیا تابع اتفاق است و تحولات آخرت تابع استحقاق.

یک دری به تخته بخورد ملک و دلار بالا برود یک عده ثروتمند بشوند. اما تحولات در آخرت تابع شایستگی است؛ و این شایستگی‌ هم تنها به‌واسطۀ عمل ایجاد می‌شود.

دنیا به‌واسطۀ اموال آباد می‌شود و آخرت به‌واسطۀ اعمال