کتاب صوتی

انسان در قرآن

۳ قسمت • 2:39:16

کتاب انسان در قرآن نیز همین موضوع را از نظر قرآن بررسی و تحلیل می‌کند که متفکر شهید استاد مرتضی مطهری نوشته است. استاد شهید، سخن خویش را از ستایش‌های انسان در قرآن تحت عنوان "ارزش‌های انسان‏" آغاز می‏ کند. کتاب حاضر مشتمل بر شش فصل ‌است و عناوین آن عبارتند از: انسان در جهان‌بینی اسلامی، موجود چندبُعدی (بررسی بعد ادراک و آگاهی)، جاذبه های معنوی انسان (علم، خیرخواهی اخلاقی، جمال و زیبایی، تقدیس و پرستش، توانایی‌های گوناگون انسان، خودشناسی، پرورش استعدادها، پرورش جسم، پرورش روح)، نقش مؤثر انسان در آینده خویش، شرایط تکلیف و آگاهی انسان. از نظر قرآن انسان موجودی است برگزیده از طرف‏ خداوند، خلیفه و جانشین او در زمین، نیمه ملکوتی، نیمه مادی، دارای فطرتی خدا آشنا، آزاد،مستقل، امانت‌دار خدا و مسئول خویشتن و جهان،مسلط بر طبیعت و زمین و آسمان، ملهم به خیر و شر، وجودش از ضعف و ناتوانی آغاز می‏شود و به سوی قوت و کمال سیر می‏کند و بالا می‏رود، اما جز در بارگاه الهی و جز با یاد او آرام نمی‏گیرد. ظرفیت‏ علمی و عملی‏اش نامحدود ، از شرافت و کرامتی ذاتی برخوردار است‏، احیاناً انگیزه‌هایش هیچ گونه رنگ مادی و طبیعی ندارد، حق بهره‌گیری‏ مشروع از نعمت‌های خدا به او داده شده ، ولی در برابر خدای خودش وظیفه‌دار است. چگونه است؟ آیا انسان از نظر قرآن موجودی زشت و زیباست؟ آیا انسان موجودی دو سرشتی است:نیمی از سرشتش نور است و نیمی‏ ظلمت؟ چگونه است که قرآن، هم او را منتها درجه مدح می‏کند و هم منتها درجه مذمت ؟! حقیقت این است که این مدح و ذم، از آن نیست که انسان موجودی دو سرشتی است: نیمی از سرشتش ستودنی است و نیم دیگر نکوهیدنی، نظر قرآن‏ به این است که انسان همه‌ی کمالات را بالقوه دارد و باید آنها را به‏ فعلیت برساند،و این خود اوست که باید سازنده و معمار خویشتن باشد.شرط اصلی وصول انسان به کمالاتی که بالقوه دارد " ایمان " است.