کتاب صوتی

آزادی معنوی

۱۲ قسمت • 5:58:56

او انسان را فرزند رشید و بالغ طبیعت‌ می‌داند که نیازی به سرپرست ندارد. «آن‌چه سایر جانداران با نیروی غیرقابل‌سرپیچی غریزه انجام می‌دهند، او در محیط آزاد عقل و قوانین قراردادی انجام می‌دهد.» این فرد حاضر است با شکم گرسنه و تن برهنه در سخت‌ترین وضع زندگی کند، ولی در بند دیگران و محکوم نباشد. «آزادی» از اساسی‌ترین بحث‌های زندگی سیاسی و اجتماعی است و از دیرگاه مورد توجه انسان بوده است؛ زیرا آزادی خواسته همه انسان‌هاست و همه دوست دارند آزاد زندگی کنند و در زندگی خود دست به انتخاب بزنند. شاید کمتر انسانی را می‌توان یافت که بدون هیچ اجبار و کراهتی تن به قید و بند ناخواسته بسپارد و آزادی فطری خویش را در بند کشد. این از امتیازات آدمی در مقایسه با دیگر مخلوقات است. آزادی همزاد و گوهر آدمی است. او آزاد متولد می‌شود و باید آزاد زندگی کند و راه و رسم حیات خویش را برگزیند. چنان‌که حضرت علی(ع) می‌فرمایند: «بنده دیگری نباش که خداوند تو را آزاد آفریده است.» امروز یکی از مباحث رایج در جامعه ایران، بحث آزادی و به‌ویژه آزادی سیاسی و اجتماعی است؛ مقوله‌ای که جامعه ایرانی در یک‌صد سال اخیر با آن رو در رو بوده است. در این کتاب در پی بررسی و تحقیق مفهوم آزادی و بیان انواع آن یعنی آزادی اجتماعی، معنوی، سیاسی و آزادی جسمی در اندیشه شهید مطهری هستیم و تلاش می‌شود به تبیین ساز و کارها و شاخصه‌های آزادی در اندیشه آن شهید بزرگ بپردازیم. استاد شهید مطهری می‌فرمایند:« آزادی اجتماعی بدون آزادی معنوی میسر و عملی نیست.» یعنی این‌که انسان نمی‌تواند اسیر خواسته‌های نفسانی خود باشد و در جامعه هم آزادی اجتماعی دیگران را رعایت کند. اما ممکن است این سؤال در ذهن خوانندگان عزیز ایجاد شود که چگونه انسانی که از آزادی معنوی ندارد، آزادی اجتماعی دیگران را سلب می‌کند؟ مثلاً انسان جاه‌طلب و قدرت‌طلب که نتوانسته است قوه جاه‌طلبی خود را کنترل کند و به آزادی معنوی برسد چگونه آزادی اجتماعی دیگران را سلب می‌کند؟ « موجودات زنده برای رشد و تکامل به سه چیز احتیاج دارند: 1. تربیت .2 امنیت .3 آزادی.» بسیاری از جوان‌ها از گرایش شدید به زندگی مادی و وابستگی به مادیات خسته شده‌اند و روح آنها دچار اضطراب، دلهره و افسردگی شدید گشته است. از طرف دیگر سؤال‌هایی نیز در ذهن دارند که سخت به دنبال جواب آنها هستند، مثل: آیا لازمه‌ ی گرایش به دین و معنویات، از بین‌ بردن شهوت‌ها و پایمال‌کردن همه‌ی امیال درونی و خواسته‌های دل است؟ اگر جواب مثبت است، پس چه دلیلی برای آفرینش نیروهایی مثل شهوت وجود دارد؟ اگر جواب منفی است، پس با نیازهای درون خود چگونه برخورد کنیم؟ آیا برای دینداری باید خود را از امکانات دنیوی (فناوری و...) محروم ساخت؟ طبعاً انسان به دنبال لذت می‌رود. لذت‌ها را از کجا باید جست و جو کند؟ آیا لذت را از بیرون شخصیت خود باید جست وجو کرد یا از درون خود؟ و یا هر دو؟ به چه نسبتی؟ عبادت و دعا چه تأثیری در رشد روحی و تکامل معنوی انسان دارد؟ آیا بدون عبادت و دعا هم می‌توان به رشد رسید و کامل شد؟ توبه چیست؟ چگونه می‌توان به خدا بازگشت؟ شروطش چیست؟ مبنای آزادی چیست؟ آزادی معنوی و اجتماعی یعنی چه؟ هر یک چه نقشی در تکامل انسان دارند؟ این عزیزان می‌توانند برای رهایی از این موقعیت ناهنجار و یافتن پاسخ برای سؤالات خود، برای اولین قدم، کتاب ارزشمند و جذاب «آزادی معنوی» را بشنوند.