کتاب صوتی

بر خاک خفته

۱۰ قسمت • 4:11:28

پس از کشته‌ شدن خلیفه‌ ی سوم، عثمان‌ ابن عفان، مردم با علی (علیه‌السّلام) بیعت کردند؛ اما طلحه و زبیر و عایشه، همسر پیامبر(ص)، سپاهی فراهم آوردند و به بهانه‌ ی خون خواهی عثمان، عَلم جنگ برافراشتند و به سوی کوفه حرکت کردند. آنها بصره را فتح کردند و آنگاه آماده‌ ی حمله به کوفه شدند. پیش از رسیدن به کوفه، سپاه امام علی (علیه‌السّلام) راه را بر آنان بست. هیچ یک از دو سپاه تن به آغاز جنگ نداد. امام علی (علیه السلام) زبیر را فراخواند تا با او دیدار کند. اطرافیان مانع شدند، اما زبیر به دیدار حضرت علی (علیه السلام) شتافت. در تاریخ یعقوبی، جلد2، صفحه 175 آمده است: معاویه با 12 هزار نیرو، برای یاری عثمان، از شام به طرف مدینه حرکت کرد. در 30 کیلومتری مدینه، لشکر را در آنجا نگه‌ داشت تا خودش بیاید به مدینه و خبر بگیرد. وقتی به مدینه آمد، عثمان از او پرسید: ای معاویه، پس نیروهایت کجایند؟ معاویه گفت: آمده‌ ام خبر بگیرم تا ببینم در مدینه چه خبر است. عثمان گفت: من که نامه نوشتم و قضایا را گفتم... بعد از مشاجراتی، عثمان گفت: لا والله و لکنک أردت أن أقتل فتقول: أنا ولی الثأر. إرجع، فجئنی بالناس! فرجع، فلم یعد إلیه حتى قتل. به خدا سوگند! تو می‌خواهی من کشته شوم تا به بهانه‌ ی خون خواهی من قیام کنی. برو و با نیروهایت بیا. معاویه رفت و برنگشت تا این که عثمان کشته شد. جنگ جَمَل جنگ‌ بین ناکثین (بیعت‌ شکنان) و سپاهیان امام علی (ع) در سال 36 قمری رخ داد. این جنگ، در اطراف بصره‌ و به رهبری عایشه، همسر پیامبر اسلام (ص)، و با حضور طلحه‌ و زبیر آغاز شد و با پیروزی سپاه امام به پایان رسید. طلحه و زبیر، گرچه با امام علی به‌ عنوان خلیفه بیعت کرده بودند، ولی پس از مدتی، به بهانه‌ ی سفر حج عمره، از مدینه رفتند و با شکستن بیعت خود، قصدِ جنگ کردند. به همین‌ سبب این جنگ به جنگ ناکثین (پیمان‌ شکنان) نیز معروف شده است. دلیل ظاهری سپاه جمل، خون خواهی عثمان، خلیفه‌ی سوم، بود. این جنگ نخستین جنگ داخلی مسلمانان و زمینه‌ ساز برخی از اختلافات مهم محسوب می‌شود.