نامه ۴۷: وصیت به حسن و حسین علیهما السلام
نامهها
متن عربی
۴۷- و من وصية له ( عليه السلام ) > للحسن و الحسين ( عليهما السلام ) لما ضربه ابن ملجم لعنه الله < أُوصِيكُمَا بِتَقْوَي اللَّهِ وَ أَلَّا تَبْغِيَا الدُّنْيَا وَ إِنْ بَغَتْكُمَا وَ لَا تَأْسَفَا عَلَي شَيْءٍ مِنْهَا زُوِيَ عَنْكُمَا وَ قُولَا بِالْحَقِّ وَ اعْمَلَا لِلْأَجْرِ وَ كُونَا لِلظَّالِمِ خَصْماً وَ لِلْمَظْلُومِ عَوْناً أُوصِيكُمَا وَ جَمِيعَ وَلَدِي وَ أَهْلِي وَ مَنْ بَلَغَهُ كِتَابِي بِتَقْوَي اللَّهِ وَ نَظْمِ أَمْرِكُمْ وَ صَلَاحِ ذَاتِ بَيْنِكُمْ فَإِنِّي سَمِعْتُ جَدَّكُمَا ( صلي الله عليه وآله ) يَقُولُ صَلَاحُ ذَاتِ الْبَيْنِ أَفْضَلُ مِنْ عَامَّةِ الصَّلَاةِ وَ الصِّيَامِ اللَّهَ اللَّهَ فِي الْأَيْتَامِ فَلَا تُغِبُّوا أَفْوَاهَهُمْ وَ لَا يَضِيعُوا بِحَضْرَتِكُمْ وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي جِيرَانِكُمْ فَإِنَّهُمْ وَصِيَّةُ نَبِيِّكُمْ مَا زَالَ يُوصِي بِهِمْ حَتَّي ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُمْ وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي الْقُرْآنِ لَا يَسْبِقُكُمْ بِالْعَمَلِ بِهِ غَيْرُكُمْ وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي الصَّلَاةِ فَإِنَّهَا عَمُودُ دِينِكُمْ وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي بَيْتِ رَبِّكُمْ لَا تُخَلُّوهُ مَا بَقِيتُمْ فَإِنَّهُ إِنْ تُرِكَ لَمْ تُنَاظَرُوا وَ اللَّهَ اللَّهَ فِي الْجِهَادِ بِأَمْوَالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ وَ أَلْسِنَتِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ عَلَيْكُمْ بِالتَّوَاصُلِ وَ التَّبَاذُلِ وَ إِيَّاكُمْ وَ التَّدَابُرَ وَ التَّقَاطُعَ لَا تَتْرُكُوا الْأَمْرَ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْيَ عَنِ الْمُنْكَرِ فَيُوَلَّي عَلَيْكُمْ شِرَارُكُمْ ثُمَّ تَدْعُونَ فَلَا يُسْتَجَابُ لَكُمْ . ثُمَّ قَالَ : يَا بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ لَا أُلْفِيَنَّكُمْ تَخُوضُونَ دِمَاءَ الْمُسْلِمِينَ خَوْضاً تَقُولُونَ قُتِلَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَلَا لَا تَقْتُلُنَّ بِي إِلَّا قَاتِلِي انْظُرُوا إِذَا أَنَا مِتُّ مِنْ ضَرْبَتِهِ هَذِهِ فَاضْرِبُوهُ ضَرْبَةً بِضَرْبَةٍ وَ لَا تُمَثِّلُوا بِالرَّجُلِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ( صلي الله عليه وآله ) يَقُولُ إِيَّاكُمْ وَ الْمُثْلَةَ وَ لَوْ بِالْكَلْبِ الْعَقُورِ .
ترجمهی فارسی
نامه۴۷-وصيت به حسن و حسين پندهاي جاودانه شما را به ترس از خدا سفارش مي كنم به دنيا روي نياوريد، گرچه به سراغ شما آيد، و بر آنچه از دنيا از دست مي دهيد اندوهناك مباشيد، حق را بگوييد، و براي پاداش الهي عمل كنيد. دشمن ستمگر و ياور ستمديده باشيد. شما را، و تمام فرزندان و خاندانم را، و كساني را كه اين وصيت به آنها مي رسد، به ترس از خدا، و نظم در امور زندگي، و ايجاد صلح و آشتي در ميانتان سفارش مي كنم، زيرا من از جد شما پيامبر (ص) شنيدم كه مي گفت: (اصلاح دادن بين مردم از نماز و روزه يكسان برتر است.) خدا را! خدا را! درباره يتيمان، نكند آنان گاهي سير و گاه گرسنه بمانند، و حقوقشان ضايع گردد. خدا را! خدا را! درباره همسايگان، حقوقشان را رعايت كنيد كه وصيت پيامبر (ص) شماست، همواره به خوش رفتاري با همسايگان سفارش مي كرد تا آنجا كه گمان برديم براي آنان ارثي معين خواهد كرد. خدا را! خدا را! درباره قرآن، مبادا ديگران در عمل كردن به دستوراتش از شما پيشي گيرند. خدا را! خدا را! درباره نماز همانا كه ستون دين شماست. خدا را! خدا را! درباره خانه خدا، تا هستيد آن را خالي مگذاريد، زيرا اگر كعبه خالي شود مهلت داده نمي شويد. خدا را! خدا را! درباره جهاد با اموال و جانها و زبانهاي خويش در راه خدا. بر شما باد به پيوستن با يكديگر، و بخشش همديگر، مبادا از هم روي گردانيد، و پيوند دوستي را از بين ببريد، امر به معروف و نهي از منكر را ترك كنيد كه بدان شما بر شما مسلط مي گرداند، آنگاه هر چه خدا را بخوانيد جواب ندهد. (سپس فرمود). سفارش به رعايت مقررات عدالت در قصاص اي فرزندان عبدالمطلب: مبادا پس از من دست به خون مسلمين فرو بريد و بگوييد: امير مومنان كشته شد، بدانيد جز كشنده من كسي ديگر نبايد كشته شود. درست بنگريد! اگر من از ضربت او مردم، او را تنها يك ضربت بزنيد، و دست و پا و ديگر اعضاي او را مبريد، من از رسول خدا (ص) شنيدم كه فرمود: (بپرهيزيد از بريدن اعضاي مرده، هر چند سگ ديوانه باشد.)
ترجمهی انگلیسی
I advise you (both) to fear Allah and that you should not hanker after the (peasures of this) world even though it may run after you. Do not be sorry for anything of this world that you have been denied. Speak the truth and (in expectation) for reward. Be an enemy of the oppressor and helper of the oppressed. I advise you (both) and all my children and members of my family and everyone whom my writing reaches, to fear Allah, to keep your affairs in order, and to maintain good relations among yourselves for I have heard your grandfather the Holy Prophet (P.b.u.h.) saying, (Improvement of mutual differences is better than general prayers and fastings). (Fear!) Allah (and) keep Allah in view in the matter of orphans. So do not allow them to starve and they should not be ruined in your presence. (Fear!) Allah (and) keep Allah in view in the matter of your neighbours, because they were the subject of the Prophet's advice. He went on advising in their favour till we thought he would allow them a share in inheritance. (Fear!) Allah (and) keep Allah in view in the matter of the Qur'an. No one should excel you in acting upon it. (Fear!) Allah (and) keep Allah in view in the matter of prayer, because it is the pillar of your religion. (Fear!) Allah (and) keep Allah in view in the matter of your Lord's House (Kabah). Do not forsake it so long as you live, because if it is abandoned you will not be spared. (Fear!) Allah (and) keep Allah in view in the matter of jihad with the help of your property, lives and tongues in the way of Allah. You should keep to a respect for kinship and spending for others. Avoid turning away from one another and severing mutual relations. Do not give up bidding for good and forbidding from evil lest the mischievous gain positions over you, and then if you will pray, the prayers will not be granted. Then he said : O Sons of Abd al-Muttalib, certainly I do not wish to see you plunging harshly into the blood of Muslims shouting (Amir al-Mu'minin has been killed.) Beware, do not kill on account of me except my killer. Wait till I die by his (Ibn Muljam's) existing stroke. Then strike him one stroke for his stroke and do not dismember the limbs of the man, for I have heard the Messenger of Allah (p.b.u.h.) saying, (Avoid cutting limbs even though it may be a rabid dog.)
منبع: نهجالبلاغه (گردآوری سید رضی)
