خطبه ۱۷۳: شایسته خلافت
خطبه‌ها
متن عربی
۱۷۳- و من خطبة له ( عليه السلام ) > في رسول اللّه، صلي اللّه عليه و سلم، و من هو جدير بأن يكون للخلافة و في هوان الدنيا < >رسول الله< أَمِينُ وَحْيِهِ وَ خَاتَمُ رُسُلِهِ وَ بَشِيرُ رَحْمَتِهِ وَ نَذِيرُ نِقْمَتِهِ . >الجدير بالخلافة< أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ أَحَقَّ النَّاسِ بِهَذَا الْأَمْرِ أَقْوَاهُمْ عَلَيْهِ وَ أَعْلَمُهُمْ بِأَمْرِ اللَّهِ فِيهِ فَإِنْ شَغَبَ شَاغِبٌ اسْتُعْتِبَ فَإِنْ أَبَي قُوتِلَ وَ لَعَمْرِي لَئِنْ كَانَتِ الْإِمَامَةُ لَا تَنْعَقِدُ حَتَّي يَحْضُرَهَا عَامَّةُ النَّاسِ فَمَا إِلَي ذَلِكَ سَبِيلٌ وَ لَكِنْ أَهْلُهَا يَحْكُمُونَ عَلَي مَنْ غَابَ عَنْهَا ثُمَّ لَيْسَ لِلشَّاهِدِ أَنْ يَرْجِعَ وَ لَا لِلْغَائِبِ أَنْ يَخْتَارَ أَلَا وَ إِنِّي أُقَاتِلُ رَجُلَيْنِ رَجُلًا ادَّعَي مَا لَيْسَ لَهُ وَ آخَرَ مَنَعَ الَّذِي عَلَيْهِ أُوصِيكُمْ عِبَادَ اللَّهِ بِتَقْوَي اللَّهِ فَإِنَّهَا خَيْرُ مَا تَوَاصَي الْعِبَادُ بِهِ وَ خَيْرُ عَوَاقِبِ الْأُمُورِ عِنْدَ اللَّهِ وَ قَدْ فُتِحَ بَابُ الْحَرْبِ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَ أَهْلِ الْقِبْلَةِ وَ لَا يَحْمِلُ هَذَا الْعَلَمَ إِلَّا أَهْلُ الْبَصَرِ وَ الصَّبْرِ وَ الْعِلْمِ بِمَوَاضِعِ الْحَقِّ فَامْضُوا لِمَا تُؤْمَرُونَ بِهِ وَ قِفُوا عِنْدَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ وَ لَا تَعْجَلُوا فِي أَمْرٍ حَتَّي تَتَبَيَّنُوا فَإِنَّ لَنَا مَعَ كُلِّ أَمْرٍ تُنْكِرُونَهُ غِيَراً . >هوان الدنيا< أَلَا وَ إِنَّ هَذِهِ الدُّنْيَا الَّتِي أَصْبَحْتُمْ تَتَمَنَّوْنَهَا وَ تَرْغَبُونَ فِيهَا وَ أَصْبَحَتْ تُغْضِبُكُمْ وَ تُرْضِيكُمْ لَيْسَتْ بِدَارِكُمْ وَ لَا مَنْزِلِكُمُ الَّذِي خُلِقْتُمْ لَهُ وَ لَا الَّذِي دُعِيتُمْ إِلَيْهِ أَلَا وَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِبَاقِيَةٍ لَكُمْ وَ لَا تَبْقَوْنَ عَلَيْهَا وَ هِيَ وَ إِنْ غَرَّتْكُمْ مِنْهَا فَقَدْ حَذَّرَتْكُمْ شَرَّهَا فَدَعُوا غُرُورَهَا لِتَحْذِيرِهَا وَ أَطْمَاعَهَا لِتَخْوِيفِهَا وَ سَابِقُوا فِيهَا إِلَي الدَّارِ الَّتِي دُعِيتُمْ إِلَيْهَا وَ انْصَرِفُوا بِقُلُوبِكُمْ عَنْهَا وَ لَا يَخِنَّنَّ أَحَدُكُمْ خَنِينَ الْأَمَةِ عَلَي مَا زُوِيَ عَنْهُ مِنْهَا وَ اسْتَتِمُّوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ بِالصَّبْرِ عَلَي طَاعَةِ اللَّهِ وَ الْمُحَافَظَةِ عَلَي مَا اسْتَحْفَظَكُمْ مِنْ كِتَابِهِ أَلَا وَ إِنَّهُ لَا يَضُرُّكُمْ تَضْيِيعُ شَيْءٍ مِنْ دُنْيَاكُمْ بَعْدَ حِفْظِكُمْ قَائِمَةَ دِينِكُمْ أَلَا وَ إِنَّهُ لَا يَنْفَعُكُمْ بَعْدَ تَضْيِيعِ دِينِكُمْ شَيْءٌ حَافَظْتُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَمْرِ دُنْيَاكُمْ أَخَذَ اللَّهُ بِقُلُوبِنَا وَ قُلُوبِكُمْ إِلَي الْحَقِّ وَ أَلْهَمَنَا وَ إِيَّاكُمُ الصَّبْرَ .
ترجمه‌ی فارسی
خطبه ۱۷۳-شايسته خلافت پيامبر اسلام (ص) امين وحي پروردگار، و خاتم پيامبران، و بشارت دهنده رحمت، و بيم دهنده كيفر الهي است. ويژگيهاي رهبر اسلامي اي مردم! سزاوارترين اشخاص به خلافت، آنكه در تحقق حكومت نيرومندتر، و در آگاهي از فرمان خدا داناتر باشد، تا اگر آشوبگري به فتنه گري برخيزد، به حق باز گردانده شود، و اگر سر باز زد با او مبارزه شود. بجانم سوگند! اگر شرط انتخاب رهبر، حضور تمامي مردم باشد هرگز راهي براي تحقق آن وجود نخواهد داشت، بلكه آگاهان داراي صلاحيت و راي، و اهل حل و عقد (خبرگان ملت) رهبر و خليفه را انتخاب مي كنند، كه عمل آنها نسبت به ديگر مسلمانان نافذ است، آنگاه نه حاضران بيعت كننده، حق تجديد نظر دارند و نه آنان كه در انتخابات حضور نداشتند حق انتخابي ديگر را خواهند داشت آگاه باشيد! من با دو كس پيكار مي كنم، كسي چيزي را ادعا كند كه از آن او نباشد، و آن كس كه از اداي حق سر باز زند. اي بندگان خدا! شما را به تقوي و ترس از عذاب خدا سفارش مي كنم، زيرا تقواي الهي بهترين سفارش مومنان، و بهترين پايان نامه كار در پيشگاه خداست، مردم! هم اكنون آتش جنگ بين شما و اهل قبله شعله ورشده است، و اين پرچم مبارزه را جز افراد آگاه و بااستقامت و عالم به جايگاه حق بدوش نمي كشند بنابراين آنچه فرمان دادند انجام دهيد، و از آنچه نهي كردند توقف كنيد، و در هيچ كاري تا روشن نشود شتاب نكنيد، زيرا در آنچه شما اكراه داريد توان تغييراتي داريم. شناخت دنيا آگاه باشيد، همانا اين دنيا كه آرزوي آن را مي كنيد و بدان روي مي آوريد، و شما را گاهي به خشم مي آورد و زماني خشنود مي سازد، خانه ماندگار شما نيست، و منزلي نيست كه براي آن آفريده و به آن دعوت شديد، آگاه باشيد نه دنيا براي شما جاودانه و نه شما در آن جاودانه خواهيد ماند. دنيا گرچه از جهتي شما را مي فريبد ولي از جهت ديگر شما را از بديهايش مي ترساند، پس براي هشدارهايش از آنچه مغرورتان مي كند چشم پوشيد، و به خاطر ترساندنش از طمع ورزي در آن بازايستيد، به خانه اي كه دعوت شديد سبقت گيريد، و دل از دنيا برگيريد، و چونان كنيزكان براي آنچه كه از دنيا از دست مي دهيد گريه نكنيد، و با صبر و استقامت بر اطاعت پروردگار، و حفظ و نگهداري فرامين كتاب خدا، نعمتهاي پروردگار را نسبت به خويش كامل كنيد. آگاه باشيد، آنچه براي حفظ دين از دست مي دهيد زياني به شما نخواهد رساند. آگاه باشيد، آنچه را با تباه ساختن دين به دست مي آوريد سودي به حالتان نخواهد داشت خداوند دلهاي ما و شما را به سوي حق متوجه سازد و صبر و استقامت عطا فرمايد.
ترجمه‌ی انگلیسی
Allah sent the Prophet when the mission of other Prophets had stopped and the peoples were in slumber for a long time. Evils were raising heads, all matters were under disruption and in flames of wars, while the world was devoid of brightness, and full of open deceitfulness. Its leaves had turned yellow and there was absence of hope about its fruits. While water had gone underground. The minarets of guidance had disappeared and signs of destruction had appeared. It was stern to its people and frowned in the face of its seeker. Its fruit was vice and its food was carcass. Its inner dress was fear and outer cover was sword. So take lesson O' creatures of Allah, and recall that " evil doing " with which your fathers and brothers are entangled, and for which they have to account. By my life, your time is not much behind theirs, nor have long periods or centuries lapsed between you and them, nor are you much distant from when you were in their loins. By Allah, whatever the Prophet told them, I am here telling you the same and whatever you hear today is not different form what they heard yesterday. The eyes that were opened for them and the hearts that were made for them at that time, just the same have been given to you at this time. By Allah, you have not been told anything that they did not know and you have not been given anything which they were deprived of. Certainly you have been afflicted by a calamity " which is like a she-camel " whose nose-string is moving about and whose strap is loose. So in whatever condition these deceitful people are should not deceive you, because it is just a long shadow whose term is fixed.
منبع: نهج‌البلاغه (گردآوری سید رضی)