خطبه ۱۳۳: در ذکر عظمت پروردگار
خطبهها
متن عربی
۱۳۳- و من خطبة له ( عليه السلام ) > يعظم اللّه سبحانه و يذكر القرآن و النبي و يعظ الناس < >عظمة اللّه تعالي< وَ انْقَادَتْ لَهُ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةُ بِأَزِمَّتِهَا وَ قَذَفَتْ إِلَيْهِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرَضُونَ مَقَالِيدَهَا وَ سَجَدَتْ لَهُ بِالْغُدُوِّ وَ الْآصَالِ الْأَشْجَارُ النَّاضِرَةُ وَ قَدَحَتْ لَهُ مِنْ قُضْبَانِهَا النِّيرَانَ الْمُضِيئَةَ وَ آتَتْ أُكُلَهَا بِكَلِمَاتِهِ الثِّمَارُ الْيَانِعَةُ . >القرآن< منها : وَ كِتَابُ اللَّهِ بَيْنَ أَظْهُرِكُمْ نَاطِقٌ لَا يَعْيَا لِسَانُهُ وَ بَيْتٌ لَا تُهْدَمُ أَرْكَانُهُ وَ عِزٌّ لَا تُهْزَمُ أَعْوَانُهُ . >رسول اللّه< منها : أَرْسَلَهُ عَلَي حِينِ فَتْرَةٍ مِنَ الرُّسُلِ وَ تَنَازُعٍ مِنَ الْأَلْسُنِ فَقَفَّي بِهِ الرُّسُلَ وَ خَتَمَ بِهِ الْوَحْيَ فَجَاهَدَ فِي اللَّهِ الْمُدْبِرِينَ عَنْهُ وَ الْعَادِلِينَ بِهِ . >الدنيا< منها : وَ إِنَّمَا الدُّنْيَا مُنْتَهَي بَصَرِ الْأَعْمَي لَا يُبْصِرُ مِمَّا وَرَاءَهَا شَيْئاً وَ الْبَصِيرُ يَنْفُذُهَا بَصَرُهُ وَ يَعْلَمُ أَنَّ الدَّارَ وَرَاءَهَا فَالْبَصِيرُ مِنْهَا . شَاخِصٌ وَ الْأَعْمَي إِلَيْهَا شَاخِصٌ وَ الْبَصِيرُ مِنْهَا مُتَزَوِّدٌ وَ الْأَعْمَي لَهَا مُتَزَوِّدٌ . >عظة الناس< منها : وَ اعْلَمُوا أَنَّهُ لَيْسَ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا وَ يَكَادُ صَاحِبُهُ يَشْبَعُ مِنْهُ وَ يَمَلُّهُ إِلَّا الْحَيَاةَ فَإِنَّهُ لَا يَجِدُ فِي الْمَوْتِ رَاحَةً وَ إِنَّمَا ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ الْحِكْمَةِ الَّتِي هِيَ حَيَاةٌ لِلْقَلْبِ الْمَيِّتِ وَ بَصَرٌ لِلْعَيْنِ الْعَمْيَاءِ وَ سَمْعٌ لِلْأُذُنِ الصَّمَّاءِ وَ رِيٌّ لِلظَّمْآنِ وَ فِيهَا الْغِنَي كُلُّهُ وَ السَّلَامَةُ كِتَابُ اللَّهِ تُبْصِرُونَ بِهِ وَ تَنْطِقُونَ بِهِ وَ تَسْمَعُونَ بِهِ وَ يَنْطِقُ بَعْضُهُ بِبَعْضٍ وَ يَشْهَدُ بَعْضُهُ عَلَي بَعْضٍ وَ لَا يَخْتَلِفُ فِي اللَّهِ وَ لَا يُخَالِفُ بِصَاحِبِهِ عَنِ اللَّهِ قَدِ اصْطَلَحْتُمْ عَلَي الْغِلِّ فِيمَا بَيْنَكُمْ وَ نَبَتَ الْمَرْعَي عَلَي دِمَنِكُمْ وَ تَصَافَيْتُمْ عَلَي حُبِّ الْآمَالِ وَ تَعَادَيْتُمْ فِي كَسْبِ الْأَمْوَالِ لَقَدِ اسْتَهَامَ بِكُمُ الْخَبِيثُ وَ تَاهَ بِكُمُ الْغُرُورُ وَ اللَّهُ الْمُسْتَعَانُ عَلَي نَفْسِي وَ أَنْفُسِكُمْ .
ترجمهی فارسی
خطبه ۱۳۳-ذكر عظمت پروردگار عظمت پروردگار دنيا و آخرت، خدا را فرمانبردار است، و سررشته هر دو به دست او است، آسمانها و زمينها كليدهاي خويش را به او سپردند، و درختان شاداب و سرسبز، صبحگاهان و شامگاهان در برابر خدا سجده مي كنند، و از شاخه هاي درختان نور سرخ رنگي شعله ورشده، به فرمان او ميوه هاي رسيده را به انسانها تقديم مي دارند. ويژگيهاي قرآن. كتاب خدا قرآن در ميان شما سخنگويي است كه هيچگاه زبانش از حق گويي كند و خسته نشده، و همواره گوياست، خانه اي است كه ستونهاي آن هرگز فرو نمي ريزد، و صاحب عزتي است كه يارانش هرگز شكست ندارند. ويژگيهاي پيامبر (ص) خدا پيامبر (ص) را پس از يك دوران طولاني كه ديگر پيامبران نبودند، فرستاد، و زماني كه ميان طرفدارن مذاهب گوناگون نزاع درگرفته و راه اختلاف مي پيمودند، پس او را در پي پيامبران فرستاد، و وحي را با فرستادن پيامبر (ص) ختم فرمود، پس پيامبر (ص) با تمام مخالفاني كه به حق پشت كردند، و از آن منحرف گشتند به مبارزه پرداخت. روش برخورد با دنيا و همانا دنيا نهايت ديدگاه كوردلان است، كه آن سوي دنيا را نمي نگرند، اما انسان آگاه، نگاهش از دنيا عبور كرده از پس آن سراي جاويدان آخرت را مي بيند، پس انسان آگاه به دنيا دل نمي بندد و انسان كوردل تمام توجه اش دنياست، بينا از دنيا زاد و توشه برگيرد و نابينا براي دنيا توشه فراهم مي كند. اندرزهاي جاودانه آگاه باشيد، در دنيا چيزي نيست مگر آنكه صاحبش به زودي از آن سير و از داشتن آن دلگير مي شود، جز ادامه زندگي، زيرا در مرگ آسايشي نمي نگرند، حيات و زندگي چونان حكمت و دانش است كه حيات دل مرده، و بينايي چشمهاي نابيناست و مايه شنوايي براي گوشهاي كر، آبي گوارا براي تشنگان مي باشد كه همه در آن سالم و بي نيازند. ويژگيهاي قرآن اين قرآن است كه با آن مي توانيد راه حق را بنگريد، و با آن سخن گوييد، و به وسيله آن بشنويد، بعضي از قرآن از بعضي ديگر سخن مي گويد، و برخي بر برخي ديگر گواهي مي دهد، در شناساندن خدا اختلافي نداشته، و كسي را كه همراهش شد از خدا جدا نمي سازد. علل سقوط مردم مردم! گويا به خيانت و كينه ورزي اتفاق داريد، و در رفتار رياكارانه، گياهان روييده از سرگين را مي مانيد، در دوستي با آرزوها به وحدت رسيديد، و در جمع آوري ثروت به دشمني پرداختيد شيطان شما را در سرگرداني افكنده و غرور شما را به هلاكت مي كشاند براي خود و شما از خدا ياري مي طلبم.
ترجمهی انگلیسی
Praise be to Allah Who lies inside all hidden things, and towards Whom all open things quide. He cannot be seen by the eye of an onlooker, but the eye which does not see Him cannot deny Him while the mind that proves His existence cannot perceive Him. He is so high in sublimity that nothing can be more sublime than He, while in nearness, He is so near that no one can be nearer than He. But his sublimity does not put Him at a distance from anything of His creation, nor does His nearness bring them on equal level to Him. He has not informed " human " wit about the limits of His qualities. Neveretheless, He has not prevented it from securing essential knowledge of Him. So He is such that all signs of existence stand witness for Him till the denying mind also believes in Him. Allah is sublime beyond what is described by those who liken Him to things or those who deny Him.
منبع: نهجالبلاغه (گردآوری سید رضی)
